DENİZCİLİK TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ – P

A | B | C | Ç | D | E | F | G | H | I | İ | J | K | L | M | N | O | Ö | P | R | S | Ş | T | U | Ü | V | Y | Z

 

Padıl Kürek Küçük deniz araçları ve   can sallarında acil durumlarda kullanılan kısa ağaç kürekler
Pafta Büyük haritaları oluşturan   parçalardan her biri
Pala Küreklerin denize giren   enli ve yassı kısımları 
Pala Çevirmek Kürek çekilirken sudan   çıkan küreklerin ikinci hamle için palalarını baş tarafa doğru götürürken   palaların enli taraflarını su sathına paralel duruma getirmek için kürek   topaçlarının el ile çevrilmesi. 
Palamar Gemilerin rıhtıma veya   iskeleye bağlanmasında kullanılan 8 burgatadan daha kalın halatlar.
Palamar Şamandırası Liman içinde fazla saha   işgal etmemeleri için gemilerin baştan ve kıçtan palamar vermek suretiyle   bağladıkları şamandıralar. 
Palanga Bir halat ve en az iki   makaradan oluşan kaldırma mekanizması 
Palaserte Ana direklerle çarmıklar   arasındaki açıyı büyültmek ve küpeşteleri serbest bırakmak için direkler   hizasında bordalardan dışarıya doğru uzatılmış ve bordalara sağlamca   bağlanmış ağaç kütükler. 
Palasırtı Kürek palalarının ensiz   olan tarafı, keskin kenarları
Palavra Güverte Eskiden harp gemilerinde   topların bulunduğu güverte 
Panyol Tahtası Gemi ambarlarında bulunan   dökme hububatın denizli havalarda kaymasını önlemek maksadıyla ambarlara   konulan tahtalar. Yeni hububat nakliye gemilerinde panyol tahtası yerine   sabit sac levhalar kullanılmaktadır. 
Paraketa(Paragat) Suyun içinde asılı veya   dibe uzanmış, serili olarak duracak şekilde düzenlenmiş, bir beden üzerinde   çok sayıda kösteğe bağlı iğne taşıyan balık avcılığı aracı.
Parakete Bir geminin süratini ve   deniz içinde katettiği mesafeyi deniz mili cinsinden ölçen elektrikî ve   mekanikî alet.
Parakete Hesabı Son tespit edilen mevkiden   geminin seyrettiği rota ve sürat dikkate alınarak geminin mevkinin bulunması   usulü. Akıntı dikkate alınmaz. 
Parakete Savlosu Bir çıması pervaneye diğer   çıması parakete saatinin gerisinde bulunan mapaya takılmak suretiyle   kullanılan özel surette dokunmuş halat. 
Parampet Sabahları, sarılan   brandaların konduğu gemi içinde veya dışındaki dolaplar.
Pas Demir ve çelik saçların   oksitlenmesi sonucunda meydana gelen kırmızı, kahverengi madde. Pasın önüne   geçmek için mümkün olduğu kadar demir ile atmosferin temasını kesmek gerekir.
Pasaparola Bir emrin gemi içinde veya   filo dahilinde ihtiyaç duyulan gemilere çeşitli vasıtalar ile tebliğ   edilmesi. Bu husus silistre çalmak ve sonrasında yüksekce seslenmek,   megafonla bağırmak, simafor ile işaret vermek yolu ile yapılır.
Pasaparolacı Pasaparola hizmetinde   kullanılan erata denir. Kısaca pasaparola da denir.
Pata Yelkenlerin yakalarına   dikilen halatların, yelkenin köşelerinde kuruz kırılması ile meydana gelen   halat anele
Patalya 1-3 çifteye kadar kürekli   ahşap teknelere harp gemilerinde verilen isim. 
Patlak Su, boya gibi sıvıları   taşımak maksadıyla, saçtan yapılmış küçük kaplar.
Patrisa Çubukların bağlanması için   cundalarından aşağı ve geriye doğru inen ve tekneye bağlanan sabit   arma. 
Payanda Kızakta veya havuzda   bulunan gemilerin bir tarafa yatmaması için yanlarından vurulan tahta   destekler; Gemilerde kullanılan ağaç yara savunma malzemesi
Payanda Destek; dayanak.
Periskop Denizaltı gemilerinin   sualtı seyirlerinde deniz üzerini gözetlemek maksadıyla su üstüne   çıkardıkları alet.
Perno Makaralarda tabla ile   makara dilinin merkezinden geçen pin.
Pervane Gemi ve deniz araçlarının   ileri ve geri hareketlerini sağlamak üzere bir makine vasıtasıyla dönen bir   milin ucuna takılmış iki ve daha fazla kanattan ibaret parça. Uskur da   denilir.
Pervane Bodoslaması Gemi veya deniz   araçlarının kıç bodoslaması. Bu bodaslamadan pervane şaftını dışarıya çıkaran   delik bulunduğundan pervane bodoslaması ismi verilmiştir. Dümen Bodoslaması   da denilir.
Pırasya Yelkenleri rüzgarın estiği   tarafa çevirebilmek için yelkenlerin açıldığı serenlerin cundalarından   donatılan selviçeler. Donatıldıkları serenleri isimleri ile anılırlar.
Pırasya Etmek Dönüş manevrası yapılırken   serenleri pırasyalar vasıtasıyla çevirmek.
Pik Giz veya serenlerin   üzerine açılmış üç köşe yelken. 
Pik Yakası Bir yan yelkenin üst ve   köşedeki yakasıdır. 
Pik Yelkeni Sübye armalı uskunalarda   yan yelkenlerinin sereni ile direk şapkaları arasına açılan üçköşeli yelken.   Üzerlerine açıldıkları direklerin isimleri ile anılırlar.
Pin Anele ve zincir   kilitlerinin harbilerini sabit tutmak ve emniyet sağlamak maksadıyla harbi   uçlarına takılan demir veya çelikten yapılmış bir çeşit çivi
Pinter(Sepet) Balık ve diğer su   ürünlerinin avlanmasında veya yakalanmasında kullanılan kasnak ve ağlardan   yapılmış tuzaklar.
Piyan Bir halatın çımasının   açılıp dağılmaması için çımasına ıspavlo veya gırcala ile yapılan bir çeşit   düğüm şekli. 
Piyan Kasa Gazla basınç görecek   yerlerde kullanılan ve halatın bedeninde doblin yapılıp birleştirildikten   sonra üzerine piyan yapılarak meydana gelen kasa. Kuruz Kasa.
Piyancevizi Gerdelcevizi
Poca Bir geminin başını   rüzgardan açmak için komuta makamınca kullanılan bir tabir.
Pokruva Grandi ana direğinin   gerisinde bulunan yan yelkeni.
Pokruva Bumbası Pokruva yelkeninin   altabaşo yakasını gerip açmaya yarayan güverteye paralel seren.
Pokruva Bumbası Dikventosu Pokruva bumbasını   güverteye paralel tutan ve bumbanın cundasından ana direğe alınan sübye   donanım.
Pokruva Giz Çördekleri Pokruva yelkeninin   kandilisası.
Pokruva Gizi Pokruva yelkeninin   açıldığı grandin ana direği üzerindeki yarım seren.
Ponton Köprü dubalarına verilen   isim.Bu dubalar biraraya getirilerek tekne şeklinde taşımacılık veya gemi   bordalarında çalışma amacıyla kullanılır.
Porsun Harp gemilerinde sabit ve
hareketli armalar ile makara demir zincir yelken işlerinde ve bunlara ait   ambarların istiflerinde kullanılan ve arma doldurmak hizmetlerinde çalışan personel.
Porsun Ambarı Gemicilikle ilgili alet,   malzeme ve diğer malzemelerin muhafaza edildiği ambar.
Porsun Çakısı Gemici çakısı
Portolon Bir limanın veya herhangi   bir koyun büyük ölçekte yapılmış haritaları.
Portuç Alet edevat veya boya vb.   şeylerin saklanması için kullanılan dolap veya kamara gibi yerler. 
Posta Üzerine kaplama   tahtalarının [veya saçların] bağlandığı ağaç veya maden eğriler   [kaburga] 
Posta Çantası Seyir halinde iken iki   gemi arasında evrak, mesaj alma/verme amacıyla kurulan donanım
Poyraz Kuzey-doğudan esen   rüzgar 
Praçol Kemereleri alabandalara   bağlayan ve muhtelif şekillerde yapılan ağaç veya madeni levhalar.
Pruva Bir teknenin ön tarafı   ileri istikameti. 
Pruva Direği Birden çok direkli teknede   baştan birinci direk
Pruva İstikameti Herhangi bir anda gemi   pruvasının bulunduğu istikamet.
Pruva Küreği Filikalarda pruvacıların   çektikleri kürekler. Bu kürekler filikadaki mevcut küreklerin en kısasıdır.
Pruva Siviryası Filikalarda baştan ikinci   oturakta kürek çeken kürekçilere denir.
Pruvacı Filikalarda baştan birinci   oturakta kürek çeken personel
Pruvada Denizdeki bir cismin veya   geminin veya karadaki belirli bir maddenin pruva veya pruvaya yakın bir yerde   bulunması. 
Pruvasından Esmek Bir kimsenin diğer bir   kimseyi yok yere tenkit etmesi ve hoşlanmadığı bir şeyi kızdırmak maksadıyla   inadına yapması anlamında gemiciler arasında kullanılan bir tabir
Puntel Tehlike sınırlarını   belirtmek üzere küpeşteler hizasına ve diğer yerlere konulan dikmeler
Puntel Iskaçası Puntellerin yerlerine   oturmaları için güverteye konulan oyuk kısımlar.
Pupa Bir teknenin kıç   tarafından geri istikameti. 
Pupada Geminin kıç tarafının   ilerisinde olan birşeyi belirtmek için kullanılan terim.
Pus Hava içindeki su   buharının, nem’in fazla olması sebebiyle görüş mesafesinin çok az olduğu hava   durumu. Madeni halatların ölçü birimi. 1 pus: 2.54 cm.
Puslu Havanın görüşe mani olacak   derecede, sisli olması
Pusula Rota istikametlerini   gösteren, kerteriz alıp mevki konmasına, yön tayin edilmesine yarayan mıknatısı   veya cayro ile çalışan seyir aletidir. 
Pusula Dolabı Pusulaların üzerine   oturtulduğu ve üzerinde gerekli tashih çubuklarının bulunduğu sehpa. Pusula   Sehpası da denir.
Pusula Ekseni (mihveri) Pusula kartının merkezinin   oturduğu ucu sivri bir iğnedir. 
Pusula Gülü Haritalara basılmış ve o   bölgenin magnetik sapmasını ve hakiki kuzeye göre yıllık azalıp çoğalmasını   gösteren dairevi şekil.
Pusula Hedefesi Kerteriz almak için pusula   tası üzerine oturtulan ve mıknatısi olmayan madenlerden yapılmış ve üzerinde   aynası ve kerteriz levhası bulunan alet.
Pusula Kartı Pusula ibrelerinin üzerine   oturtulmuş, derece veya kerte taksimatı bulunan daire şeklinde bir   karttır. 
Pusula Suyu İçinde %45 alkol ve %55   saf su bulunan karışım. Yeni pusulalarda karışım yerine Varsol denilen bir   çeşit yağ kullanılır.
Pusula Tashihi Pusuladaki arizi sapmaları   asgari dereceye indirmek için pusula dolabı üzerinde bulunan mıknatıs   çubukları ve küreler vasıtasıyla yapılan düzeltme. Bu düzeltme için sahillere   tesis edilmiş özel konumlu direklerden yararlanılır.
Puta Yerine koymak, donatmak   (puta kürek). 
Puta Kürek Hisa durumunda olan   küreklerin palalarını suya paralel olacak şekilde filikanın bordaları   istikametinde indirmek için verilen komut.
Pürmeçe Demir üzerinde yatan bir gemiyi   istenilen tarafta sabit tutmak için geminin kıç tarafından zincire verilen   halat
Pürmeçe Tutmak Denizli havalarda demirli   bulunan bir gemiye yanaşan araçlara sakin su sağlamak ve gemiye giriş   çıkışını kolaylaştırmak için pürmeçenin zincire kilitlendikten sonra zincire   bir miktar kaloma verilmesi suretiyle geminin rüzgar üstü bordasının deniz ve   rüzgarın geldiği tarafa doğru çevrilmesi işlemi.

 

A | B | C | Ç | D | E | F | G | H | I | İ | J | K | L | M | N | O | Ö | P | R | S | Ş | T | U | Ü | V | Y | Z