» DENİZCİLİK TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ – B
 
Giriş

DENİZCİLİK TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ – B

A | B | C | Ç | D | E | F | G | H | I | İ | J | K | L | M | N | O | Ö | P | R | S | Ş | T | U | Ü | V | Y | Z

 

Baba Halat volta etmek için   ağaç veya madenden yapılmış silindirik biçimli, başlıklı veya halatların   kurtulmaması için çıkıntılı güverte veya rıhtıma bağlanan sabit gereç 
Babadalya Kereste taşıyan gemilerde   güverteye konulan kerestelerin kaymasını önlemek için her iki küpeşte boyunca   belirli aralıklarla güverteye dikey olarak konulmuş direkler
Babafingo Gabya çubukları üzerine   sürülen çubukların ve bu çubuklar üzerine açılan yelkenlerin genel adı.   Bulundukları ana direklerin isimleri ile anılırlar. (Pruva babafingo, Grandi   babafingo, Mizana babafingo)
Babafingo Çarmıkları Babafingo çubuklarını   bordalar yönünde tutan armalar. 
Babafingo Çördeği Babafingo yelkenini yerine   kaldırmak için kullanılan palanga. Palanganın alt tornosu güverte üzerindeki   bir mapaya, üst tornosu ise serenin kandilisasına bağlanmak üzere uzun bir   sapanı ve çeliği olan palangadır. 
Babafingo Çubuğu Direklerin güverteden   itibaren üçüncü çubuğudur. Üzerlerinde bulundukları ana direklerin isimleri   ile anılırlar. 
Babafingo İstiralyası Babafingo çubuklarını   şapkalarından başa doğru tutan halatlardır. 
Babafingo Patrisası Babafingo çubuğunu   şapkasından geminin bordaları yönünde ve geminin kıçına doğru tutan   halatlardır. 
Babafingo Prasyası Babafingo serenini   rüzgarın estiği tarafa çevirmek için seren cumbasından donatılan   selviçe. 
Babafingo Rilileri Çanaklığın her iki   tarafına bağlanan gabya çarmıklarının gerildiğinde çanaklığı esnetmemesi için   çarmık boğatalarının çanaklık altlarına gelen kilitleri ile direk üzerindeki   rili çemberi arasına donatılan kısa çarmıklardır. 
Babafingo Sereni Babafingo çubukları   üzerindeki yatay serenler. Bulundukları ana direklerin isimleri ile   anılırlar. 
Babafingo Velenası Babafingo istiralyaları   üzerlerine açılan üç köşeli yelken. 
Babafingo Yelkeni Babafingo serenleri   üzerlerine açılan kare yelkenler. Üzerlerinde bulundukları babafingo   serenlerinin isimleri ile anılırlar. 
Badarna Etmek Bir halatın aşınmaması   için üstünün halat veya koruyucu bir malzeme ile sarılması 
Bağ Sağlam düzgün, kolaylıkla   bağlanıp çözülmek üzere gemicilerin yapmakta olduğu düğümler
Bağlama Bir gemi veya deniz   aracının şamandıra, iskele, rıhtım gibi yerlere yatmak maksadıyla halat   vermesi. 
Bağlama Limanı Ticaret gemilerinin   kayıtlı olduğu ve her türlü tescil işlemlerinin yapıldığı limanlardır.   Bağlama limanının ismi gemilerin kıç aynalıkları üzerlerine ve gemi   isimlerinin altlarına yazılır. 
Bahr Deniz
Bahren Deniz yolu ile; deniz ile
Bahreyn İki deniz
Bahri Denize ilişkin, denizsel
Bahr-i Ahmer Kızıldeniz
Bahr-i Muhit Büyük deniz, okyanus
Bahr-i Sefit Akdeniz
Bahr-i Siyah Karadeniz
Bahriye Deniz Kuvvetleri
Bakla Zincirin her bir   halkası 
Balast Gemi Ambarlarında yük   bulunmayan ticaret gemisi. 
Balastlamak Geminin dengesini sağlamak   maksadıyla balast tanklarını doldurmak veya boşaltmak
Balb Gemilerin baş   bodoslamalarının su içindeki kısmında bulunan şişkinlik. Yeni gemi inşa   tekniği olan Balb’lar, geminin ileri hareketi ile meydana gelen dalgaları   küçültmeye ve suyun gemi karinasına olan basıncını azaltmaya yarar. 
Balık Boyu Ağzı kapalıyken balık   başının ön ucu ile kuyruk yüzgecinin en uzun ışınının bitim noktası   arasındaki izdüşüm uzunluğu.
Balıkçı Bağı Bir halatı aneleye   bağlamak için kullanılan bağ (Anele Bağı)
Balıkçı Gemisi Yalnızca su ürünleri avcılığı   veya depolanması veya işlenmesinde kullanılan, nitelikleri bu amaca uygun   olan ve tonilato belgesinde balıkçı gemisi olduğu belirtilen ticaret gemisi
Balıklava Halk dilinde balığı bol   olan yerlere verilen ad
Balon Trol gibi sürtünme   ağlarda, torba ağzında mantar yerine kullanılan cam, madeni veya plastik   şamandıra
Balon Usturmaça Halattan, hasırdan veya   sentetik malzemeden yapılmış, içi doldurulmuş veya şişirilmiş balon biçimli   bir usturmaça çeşidi 
Balon Yelken Rüzgarın etkisi ile   torbalanarak çalışan, alt yakası serbest, geniş hacimli üçgen biçiminde   yelken
Balonlamak Yelkenli gemilerde rüzgarı   pupadan alıp seyrederken ana yelken ıskotalarının uzun tutulması sonucunda   yelkenlerin rüzgarla dolarak yukarı doğru şişmesi
Baloz Eskiden gemicilerin eğlenmek   için gittikleri içkili ve müzikli yerlere verilen ad
Bamkiz Deniz suyunun dolmasıyla   oluşan buz kütlesi
Bandıra Milliyeti gösteren   sancak 
Bando Tutulmakta veya sağılmakta   olan bir halatı aniden bırakmak veya indirilmekte olan bir cismi, bot, motor   veya filikayı birden bire indirmek için verilen komut. 
Bando Etmek Mayna edilmekte olan   filika, motor, bot gibi araçların suya 0.5-1 metre kala bando komutası ile   suya oturtulmasıdır.
Bank Deniz yüzeyine yakın ve   zaman zaman tepeleri su yüzeyine çıkan sığlık ve kayalık yerlerdir. Deniz   haritalarında bu gibi sığlıklar artı işareti konulmak suretiyle   belirtilir. 
Bank Şamandırası Bankların sınırlarını veya   yerlerini belirtmek için konulmuş olan ışıklı şamandıra. 
Barabad Ortası bir direkle   bölünmüş iki kanatlı balık ağı
Baratarya Kaptanın veya tayfaların   gemi sahibini, armatörü veya sigorta ortağını bilerek zarara uğratması
Barbarişka Tutulmakta olan bir   halatın kaymaması için üzerine ince bir halat ile mezevolta alınıp gemi   tarafına dolaştırılarak meydana getirilen bosadır
Barç Nehir ve kanal yolu ile   limanlara ticaret eşyası taşıyan veya personelin sürekli iskeleye bağlı   olarak üzerinde yattığı ve çalıştığı saç veya ağaç tekne;yatak gemisi
Barça Orta çağda kullanılmış   yelkenli ve kürekli nakliye gemisi
Barınma Fırtınalı havalarda en   yakın limana girme veya kıyının korunmalı bir yerinde demirleme
Barko Pruva ve grandi direkleri   kapasorta mizana direği sübye donanımı olan üç direkli yelken gemisi
Barkobestiya Pruva direği kabasorta,   grandi ve mizana direkleri sübye arma ile donatılmış üç direkli yelken   gemisi.
Barometre Hava basıncını ölçen   aygıt. 
Basadora Yelkenli gemilerde   serenlere yelken saran ve yelkeni camadana vurmak için gemicilerin üzerine   basıp yürüdükleri halat
Basita Bir çeşit güneş saati
Basta Aganta, dur komutu
Bastırmak Deniz ve rüzgarın   beklenmedik zamanda aniden çıkması
Bastika Palangalarda kullanılan   bir çeşit dilli makara.
Baston Ana cıvadranın üzerinde   ileriye doğu uzatılmış çubuk 
Baston Ağı Flokların indirilmesi   sırasında, flokların denize doğru sarkmasını ve cıvadra üzerinde çalışan   gemicilerin denize düşmelerini önlemek amacıyla cıvadra altına gerilen   ağ. 
Baston Bosası Büyük bastonu yerinde   tutmak için cıvadra destamorasından alınıp bastonun topuğundan dolaştırılan   doblin zincir. 
Baston Brakili Ana cıvadra üzerindeki   bastonun sabit tutulması için cıvadra ile baston üzerine sarılan zincir veya   halat. 
Baston Yeke Dümen yekesinin boyunu   uzatmak için yekeye takılan sağlam ağaç çubuk
Baş Bir teknenin ön ve ileri   kısmı 
Baş – Üstü / Altı Baş tarafta güverte üstü /   altı 
Baş Bodoslama Omurganın baş tarafından   teknenin başını meydana getirmek için yukarı yöne doğru konulan ağaç   parçası. 
Baş Çalımı Geminin baş tarafında   omurgaya doğru görülen daralış
Baş Denizleri Geminin rotasının aksi   yönünden gelen denizler.
Baş Gönder Geminin baş tarafındaki   bayrak direği
Baş Halatı Baş taraftan ileri doğru   verilen halat
Baş Kasara Genellikle gemilerdeki baş   taraftaki yüksek kısım 
Baş Kıç Vurmak Bir geminin denizleri   baştan alması durumunda baş ve kıçının batıp çıkması durumu
Baş Koltuk Baş taraftan verilen   koltuk halatı
Baş Makinist 750-3000 kw gücü   arasındaki ana makine ile yürütülen gemilerde çalışan, gemi makinelerinin   çalıştırılması ile bakımı ve onarımından sorumlu gemiadamı
Baş Omuzluk Kemere ile baş bodoslama   arasındaki yuvarlak kısım.
Baş Omuzluk Hattı Pruvadan itibaren nispi   045 derecelik hat
Baş Parima Bir botun başüstündeki   aneleye bağlanmış kısa halatı 
Başaltı Baş kasarayı meydana   getiren kısmın alt tarafı. Genellikle personel için ayrılan kısım.
Başlı Baş tarafın kıça nazaran   daha batık olması 
Başporsun Gemilerde görevli en   kıdemli porsun astsubayı
Başrüzgar Gemi rotasının aksi   istikametinden esen rüzgar.
Baştan Almak Rüzgar ve denizlerin baş   taraftan alınması.
Baştankara Etmek Tekneyi bir sahile veya   kumsala baş taraftan oturtmak veya yanaştırmak 
Başüstü Gemi ana güvertesinin gemi   pruvasında kalan kısmı.
Batarya Yan yana dizilmiş borda   topları
Batık Şamandırası Batık gemilerin yerlerini   belli etmek amacıyla batığın olduğu mevkiiye koyulan yeşil, kırmızı ve siyah   renkli şamandıra.
Bati Etmek Bir şeyin altını üstüne   çevirmek
Bayılma Gemi veya deniz   araçlarının herhangi bir sebeple sancak veya iskele tarafına yan yatmaları.
Baymak (Bayılmak) Özellikle yelken seyrinde,   rüzgar etkisiyle teknenin yan yatması. 
Bedel Flaması Gemiler arasında işaret   sancakları ile muhabere yaparken üst üste bulunan sancaklardan herhangi   birinin tekrar toka edilmesi gerektiğinde onun yerine toka edilen flama
Beden Demirin anelesi ile memesi   arasında kalan kısmı. Halatların iki çıması arasında kalan kısma da Beden   denir.
Beden Bağı Farklı burgatalardaki iki   halatı birbirine bağlamak için yapılan bağ (Kamçı Bağı).
Bermuda Arma Uzun bir direk üzerine   yelken açmak için düşünülmüş arma tipi[Marconi arma] Bu tip armada yelken   sereni yok ancak bumbası vardır. 
Bez Manika Gemilerde ambar veya   makine dairesine hava vermeye yarayan bez baca
Bıyık Büyük ve kontra baston   ventolarını, bu bastonlardan açık bulundurmak için ana cıvadranın her iki   tarafına destamoraya yakın olmak ve kemerelere paralel olarak bulunmak üzere   konan serenlerdir. Bıyığın cıvadraya gelen tarafı çatallı olup, çatalbağı   yapılmak suretiyle cıvadraya bağlanır. 
Bindirme Kaplama (Basma   Tiriz) Armuz kaplamanın bir biri   üzerine konularak yapılma şekli
Bindirmek Bir geminin baş tarafından   bir gemiye çatması veya karaya oturması
Bir Santim Batma Tonajı Gemiyi paralel olarak bir   santim batırmak veya bir santimetre yükseltmek için, konulması veya   çıkarılması gereken ağırlık miktarı.
Birig/Birik İki direkli ve kabasorta   armalı yelken gemisi.
Birik İki direkli tam serenli ve   arması kabasorta donanımlı yelkenli tekne
Bita Gemi veya yelkenli   gemilerde halatların veya yelkenlerin iskotalarını volta etmek üzere güverte   üzerine konulmuş küçük babalar. Genel olarak kurt ağızlarının gerisinde   bulunur.
Bocalamak Gemilerin fırtınalı ve   denizli havalarda ilerlemeyip, yalpa yapmasını önlemek ve uygun bir zamanda   aksi rotaya dönmek suretiyle denizleri kıçtan almak. 
Boci Yelkenli teknelerde   pruvanın rüzgaraltına döndürülmesi ve rüzgarın kıçtan alınması için verilen   komut. 
Boci Alabanda Tramola Teknenin pruvasını rüzgar   altına çevirmek üzere verilen komut. İskotalar derhal fora edilir ve dümene   basılarak dönüş yapılır.
Bocrum Bumbası Bocrum yelkeninin açıldığı   bumba.
Bocurum Yelkenli teknelerde kıç   bodoslama / kıç aynalık üzerinde bulunan direğe çekilen yelken 
Bodoslama Gemilerin baş ve kıçını   oluşturmak üzere omurganın baş ve kıç tarafından kaldırılan ağaçtan veya   saçtan yapılan sütun
Bofor Mikyası Rüzgar kuvvetinin   rakamlarla ifade edilmesi
Boğata Ağaçtan yapılmış yuvarlak   bir çeşit makara
Boğaz Denizleri birbirleri ile   birleştiren ve iki kara arasındaki doğal açıklıktan geçen deniz parçası
Boğmak Şiddetli fırtınalarda   selviçeleri kesilerek idare edilemeyen bir yelkeni halatla serene sarıp   söndürmek
Boli Ağı Altı büzülmeyen fanyalı   çevirme ağı.
Bombarta Başı, kıçı yuvarlak ve   aynalıklı, iki direkli yelkenli gemi
Bonaçe Sakin ve rahat hava,   genellikle denizin ve havanın limanlık durumu
Borda Geminin su kesiminden   yukarıda kalan dış kısmı.
Borda Bordaya Gemi ve deniz araçlarının   bordalarını birbirlerine vererek yan yana yatması.
Borda Feneri Sancakta yeşil, iskelede   kırmızı olarak yakılan pruva pupa hattına 112,5 derece açılı fener 
Borda İskelesi Bir tekneye girip çıkmak   için inip kalkabilen ve içeriye albura olabilen merdiven
Borda Mataforası Her iki bordalarda   bordalara dikey olarak bulunan ve gerektiğinde içeri dışarı albura   edilebilecek durumda yapılmış olan mataforalar. Limanda denize indirilmiş   vasıtalar bunlara bağlanır. Üzerinde personelin inip çıkması için şeytan   çarmıkları donatılır.
Borda Patalyası Borda ve su kesimini   temizlemekte ve tiriz çekmekte kullanılmak için yapılmış altı düz bir çeşit   bot
Bordadan Almak Rüzgarın veya denizlerin   gemi omurgasına dikey olarak gelmesi
Bordalamak Denizdeki bir geminin veya   sahildeki bir mevkiin, seyretmekte olan bir geminin kemeresi veya 090-270   nispi istikametinde bulunmasıdır. 
Borina Dört köşe yelkenlerin gradin   yakalarının iskota yakasına yakın yerlerinde bulunan borina patasına İzbarço   kasa ile bağlanan halat. 
Borina Patası Kare yelkenlerin gradin   yakalarındaki matafyonlara halattan yapılan kaz ayağı sapanlar. 
Borina Yakası Dört köşe yelkenlerin   direğe bitişik olan yakası
Borinata Trinket yelkeninin   borinasına verilen isim. 
Bosa / Bosa Tutmak/ Bosaya   Vurmak Demir zincirlerini tutmak   için güverteye sabitlenmiş mapalara bağlı ve uçları maçalı zincirler.
Boş Almak Gevşek bir halatı germek   maksadıyla fazlasını çekmek 
Boş Vermek Halatı kaçırmak 
Bot Kalastrası Güverteye alınan deniz   araçlarının üzerine oturmaları için karinasını kavrayacak şekilde yapılmış ve   güverteye sağlamca tespit edilmiş kalın ağaç.
Bot Mataforası Botların güverteye   alınmaları için bot kaz ayaklarının anelesinden bağlanıp kaldırılmasında   kullanılan ufak matafora.
Bot Pusulası Filika gibi ufak deniz   araçlarında kullanılan elle taşınabilir seyyar, küçük mıknatısı pusula.   Bunlara filika pusulası da denir.
Boyna Ufak teknelerde dümen kullanılmadığı   veya dümenin arızalı olması durumunda dümen yerine kullanılan kürek
Boyunduruk Yeke Dümeni istenilen yöne   basmak için genellikle kiklerde kullanılan iki uçları bastikalı ve ortaları   dümen başına geçmek üzere yuvalı bir çeşit yeke
Bölme Gemilerde birbirinden   perdelerle ayrılmış ve birinden diğerine su geçmeyecek şekilde yapılmış iç   kısımların her biri.
Bölme Kaportası Bir bölmeden diğerine   geçmek için kullanılan ve aynı zamanda iki bölme arasında sızdırmazlığı   sağlayan kapılar.
Branda Eskiden yelken yapılan bir   cins kumaş yada kumaştan yapılan ve gemicilerin hamak olarak kullandıkları   yatak. 
Brasya Serenlere yön veren   donanım
Brasya Etmek Serenlere yön veren   donanımı kullanmak
Bumba Genel anlamda yatay olarak   kullanılan serenlere denir. Yan yelkenlerin altabaşo yakalarını gerip açmak   üzere kullanılan serenlere de bumba denir. Bumbalar açıldıkları yelkenlerin   isimleri ile anılır.
Bumba Yakası Yelkenlerin bumba destekli   olsun veya olmasın alt yakaları Direk yakası, Bumba yakası, Güngörmez yakası.
Bunker Gemi ambarı.
Burgata Halat ve zincir ebadını   ölçmek için kullanılan bir ölçü 2,54 cm Bitkisel halatlarda çevre, çelik tel   halatlarda çap ölçüsü. 
Büküm Halatın veya bir yomanın   sağa veya sola doğru kollarının bükülmesi 
Bülbül Palangaların rigovalarının   bağlanmaları için makaraların alt kısmına konan radansa veya yapılan kasalar
Büyük Amiral Mareşalin Deniz   Kuvvetlerindeki karşılığı
Büyük Baston Ana civadra üzerine   sürülen baston.

 

A | B | C | Ç | D | E | F | G | H | I | İ | J | K | L | M | N | O | Ö | P | R | S | Ş | T | U | Ü | V | Y | Z

Bu sitede bulunan yazılı ve görsel içeriklerin her hakkı saklıdır, izin alınmadan ve kaynak gösterilmeden hiçbir yerde yayınlanamaz — Copyright © 2012 Tauss Kimya San. ve Tic. Ltd. Şti.